İkinci El Araç Alımında Sahte İlan ve Kapora Riskleri

İkinci el araç alımında en çok para kaybettiren şey kötü bir araç değil, hiç var olmayan bir araç. Bu yazıda sahte ilan ve kapora tuzaklarının nasıl çalıştığını ve nerede durman gerektiğini anlatıyoruz.

Tuzak nasıl kuruluyor?

1. Piyasanın altında fiyatlı, çok iyi donanımlı bir araç ilanı yayımlanır.
2. İlgilenen kişiye “çok talip var” denir ve acele ettirilir.
3. Satıcı şehir dışında olduğunu, aracı kargo/nakliye ile göndereceğini söyler.
4. Yer tutmak için kapora istenir.
5. Ödeme yapılır, iletişim kesilir.

Dur dedirten yedi işaret

• Fiyat, benzer araçların belirgin biçimde altında
• Satıcı aracı göstermek yerine fotoğraf ve video göndermeyi öneriyor
• Yüz yüze görüşme sürekli erteleniyor
• Ödeme başka bir kişinin hesabına isteniyor
• Ruhsat fotoğrafında bilgiler bulanık veya tutarsız
• İlan metni başka ilanlardan kopyalanmış görünüyor
• Satıcı yalnızca mesajla iletişim kuruyor, telefonla konuşmuyor

Aracı fiziksel olarak görmeden, ruhsat ve kimlik eşleşmesini doğrulamadan hiçbir ödeme yapma. Kapora da bir ödemedir.

Yapılacak doğrulamalar

• Araç kimliği: Plaka ve şase numarasının ruhsatla ve araç üzerindeki etiketlerle eşleştiğini kontrol et.
• Hasar kaydı: Sorguyu kendin yap; satıcının ekran görüntüsüne güvenme (bkz. tramer/hasar kaydı rehberi).
• Sahiplik: Ruhsat sahibiyle satışı yapan kişi aynı mı? Vekâlet varsa kapsamını oku.
• Yükler: Araç üzerinde rehin veya haciz kaydı var mı?
• Muayene: Geçerli muayene belgesini gör (TÜVTÜRK).

Güvenli ödeme ilkeleri

• Ödeme ile devir aynı anda, noterde yapılsın
• Transfer, satıcının kendi hesabına ve açıklamalı olsun
• Elden nakit yerine izlenebilir yöntem tercih et
• Hiçbir aşamada kripto, hediye kartı veya üçüncü kişi hesabı kabul etme
• Dekont ve yazışmaları sakla

Galeriden alırken de aynı kurallar geçerli

Kurumsal bir satıcıdan alıyor olmak doğrulama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Fatura/sözleşme, ekspertiz imkânı ve belge kontrolü yine senin sorumluluğunda.

Tuzak neden işe yarıyor?

Dolandırıcılık senaryoları teknik değil, davranışsal. Üç mekanizma kullanılıyor:

1. Kıtlık hissi: “Çok talip var, son fırsat.” Düşünme süresini kısaltır.
2. Kazanç beklentisi: Piyasa altı fiyat, mantıklı kontrolleri atlatır.
3. Yetki görüntüsü: Düzgün hazırlanmış ilan metni, sahte belge, kurumsal dil.

Bu üçünün bir arada olduğu her durumda, hızlanmak yerine yavaşlamak doğru tepkidir.

Sahte belgeyi ayırt etmek

• Ruhsat fotoğrafında bilgiler bulanık veya kısmen kapalı
• Şase numarası ruhsatta ve araç üzerindeki etikette farklı
• Plaka ile ruhsattaki araç bilgileri uyuşmuyor
• Belge tarihleri birbirini tutmuyor
• Ekspertiz raporunda kuruluş bilgisi ve tarih yok

Belgeyi fotoğraftan değil, aslından kontrol et. Fotoğraf üzerinden yapılan doğrulama, doğrulama değildir.

Güvenli alım akışı

1. İlanı gör, satıcıyla telefonda konuş.
2. Plaka/şase ile hasar kaydını kendin sorgula.
3. Aracı yüz yüze gör; ruhsat ve kimliği karşılaştır.
4. Kendi seçtiğin ekspertize götür.
5. Rehin/haciz kaydını kontrol et.
6. Noter randevusu al.
7. Ödemeyi devir anında, izlenebilir biçimde yap.
8. Devir sonrası sigorta ve trafik işlemlerini tamamla.

Bu akışın hiçbir adımında “önce para, sonra araç” yoktur.

Ödeme yöntemine göre risk

Yerinde belge kontrolü: 5 dakika

1. Ruhsattaki plaka ve şase numarasını araç üzerindeki etiketle karşılaştır.
2. Ruhsattaki malik adı ile satıcının kimliğini karşılaştır.
3. Vekâlet varsa satış yetkisi içerdiğini oku.
4. Muayene belgesinin geçerlilik tarihine bak.
5. Belgelerin fotokopisini değil aslını gör.

Dolandırıldıysan

• Ödeme yaptığın bankayla hemen iletişime geç
• Tüm yazışma, ilan görüntüsü ve dekontları sakla
• İlgili makamlara başvuruda bulun
• İlanı yayımlandığı platforma bildir

Tüketici hakları ve başvuru yolları için Ticaret Bakanlığı tüketici kaynaklarına bakabilirsin. Bu içerik hukuki tavsiye değildir.

Teklif akışında ne değişiyor?

Talep oluşturup teklif topladığında, aracı arayan sen değil; teklifler sana geliyor. Teklifler yalnızca sana görünüyor ve iletişim platform içinden başlıyor. Yine de ödeme ve devir adımındaki doğrulama sorumluluğu sende. Bidora satışa veya ödemeye aracılık etmiyor. aradığın aracı tarif ettiğin bir talep oluşturarak başlayabilirsin.